nawyki żywieniowe a wątroba

Węglowodany, glukoza, fruktoza… Co takiego dzieje się z cukrem w naszym organizmie i jaki ma to związek z funkcjonowaniem wątroby?


Węglowodany, czyli inaczej – cukry, są głównym źródłem energii dla całego organizmu. Zgodnie z najnowszymi normami żywienia, wydanymi przez Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie, zapotrzebowanie organizmu na węglowodany powinno stanowić 45-65% całkowitego zapotrzebowania człowieka na energię.7 Węglowodany można podzielić na proste i złożone, a znaleźć właściwie wszędzie! Cukrami złożonymi są np. skrobia zawarta w ziemniakach, produktach zbożowych i warzywach okopowych, a także glikogen, który znajduje się w tkankach zwierzęcych, czyli w mięsie. Cukry proste to glukoza i fruktoza.1

Glukoza stanowi główne źródło energii dla mózgu, rdzenia kręgowego i erytrocytów oraz jest wykorzystywana jako substrat energetyczny przez tkankę mięśniową, wątrobę, serce, nerki i jelita.1 Jej prawidłowy poziom we krwi wynosi od 70 do 99 mg/dl (3,9–5,5 mmol/l).2 Odchylenia od tej normy mogą oznaczać rozwijającą się cukrzycę. Warto więc prewencyjnie badać poziom glukozy, szczególnie u osób otyłych, a także gdy występują niepokojące objawy, takie jak uporczywe pragnienie oraz zwiększone oddawanie moczu.3

Fruktoza jest natomiast powszechnie używana do dosładzania wszelkiego rodzaju produktów w przemyśle spożywczym. Można ją znaleźć nie tylko w słodyczach i napojach, ale nawet w przetworach mięsnych czy mlecznych (np. w jogurtach owocowych)!4 Fruktoza jest prawie całkowicie metabolizowana w wątrobie. Obciążenie tego organu na drodze nadmiernej akumulacji tłuszczów może prowadzić do rozwoju chorób.3

Spożywanie nadmiernej ilości fruktozy zaburza metabolizm wątrobowy, może prowadzić do rozwoju insulinooporności, cukrzycy, miażdżycy, a także otyłości.4 Duże ilości fruktozy w diecie sprzyjają także rozwijaniu się niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD).5 Osoby, u których stwierdzono stłuszczenie wątroby powinny całkowicie wyłączyć ze swojej diety np. soki owocowe, które stanowią źródło fruktozy.6



Autor: Dział Medyczny Sanofi
SAPL.PCH.18.04.0855

Bibliografia:
1. Ostrowska L. Węglowodany. https://dieta.mp.pl/zasady/68205,węglowodany. Dostęp z dnia 09.04.2018 r.
2. Orłowska-Kunikowska E. Prawidłowe stężenie cukru w surowicy krwi. https://www.mp.pl/cukrzyca/lista/90123,prawidlowe-stezenie-cukru-w-surowicy-krwi. Dostęp z dnia 25.04.2018 r.
3. Katra B. Cukrzyca typu 2. https://www.mp.pl/cukrzyca/cukrzyca/typ2/65891,cukrzyca-typu-2. Dostęp z dnia 25.04.2018 r.
4. Biernacka K., Hoffman M., Piotrowska A. Zagrożenia zdrowotne związane ze stosowaniem syropu wysokofruktozowego w produkcji żywności. Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego Nr 2, 89—96, 2016.
5. Jegatheesan P et al. Fructose and NAFLD: The Multifaceted Aspects of Fructose Metabolism. Nutrients 2017; 9(3). pii: E230.
6. Wnęk D. Fruktoza. https://dieta.mp.pl/zasady/150068,fruktoza. Dostęp z dnia 25.04.2018 r.
7. Jarosz M., Sajór I., Gugała-Mirosz S., Nagel P. (2017). Węglowodany. W: Mirosław Jarosz (red.), Normy żywienia dla populacji Polski (s. 108-109). Warszawa: Instytut Żywności i Żywienia.