500 funkcji wątroby

Mało kto myśli o tym, że wątroba jest niezbędna do życia, tak jak serce czy mózg. Jej praca jest potrzebna do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu.1,2


Budowa wątroby
Mimo że u człowieka wątroba jest największym narządem wewnętrznym, na co dzień zupełnie o niej nie myślimy. Gdybyśmy spojrzeli tak, jak książki od anatomii przedstawiają nasze ciało, to z pewnością wątrobę zaliczylibyśmy do układu pokarmowego. Warto jednak wiedzieć, że jej funkcjonowanie wpływa na działanie całego organizmu – jeśli źle pracuje, odczuwają to też inne narządy.3

Rola wątroby
O tym, jak ważną rolę odgrywa wątroba, wiedzieli już starożytni Babilończycy. We włoskim muzeum zachował się naturalnej wielkości model tego narządu z IV w. p.n.e., który służył jako pomoc dydaktyczna w etruskiej szkole magii. By odczytać przyszłość, oglądano wątrobę ofiarnego zwierzęcia i porównywano ją z modelem.4

Wątroba jest tak ważna, bo uczestniczy niemal w każdym procesie metabolicznym. Możemy wyliczyć ponad 500 funkcji, które spełnia dla całego organizmu.1 Jak w laboratorium dokonuje przemian węglowodanów, tłuszczów, białek, hormonów, substancji odżywczych, leków oraz rozkłada toksyny.3 Oprócz tego, wątroba jest niestrudzonym magazynierem, który pobiera i wydaje - dbając o to, żeby nie zabrakło ważnych związków dla pracy całego organizmu.3


Wątroba jest niezbędna
W mitologii greckiej mamy przykład, jakoby ówcześni bogowie wiedzieli o właściwościach autoregeneracyjnych wątroby. Tytan Prometeusz stworzył człowieka, co nie spodobało się bogowi Zeusowi. Za kradzież ognia dla ludzi spotkała Prometeusza sroga kara. Został przykuty do skały, a głodny sęp wyjadał mu co rano wątrobę, która wciąż odrastała.5

U człowieka jednak komórki wątroby tak szybko się nie odnawiają. W przypadku, gdy źle ją traktujemy - wątroba może ulec uszkodzeniu i może nie spełniać swoich funkcji. Dolegliwości ze strony wątroby nie są charakterystyczne i ich obraz może być inny u każdej osoby. Zmęczenie, zaburzenia koncentracji, brak apetytu, uczucie ucisku w prawym nadbrzuszu, czy też objawy grypopodobne i uczucie suchości błon śluzowych to tylko niektóre z możliwych objawów. Trudno je skojarzyć jednoznacznie z uszkodzeniem wątroby.6

Powinniśmy starać się dbać o wątrobę każdego dnia. Obecnie, poza przeszczepem, nie ma bezpośredniej metody leczenia jej niewydolności. Podejmowane są próby z urządzeniami wątrobowozastępczymi, służącymi do detoksykacji krwi, jednak żadne nie jest tak doskonałe, jak nasz własny organ.1

Autor: Dział Medyczny Sanofi
SAPL.PCH.17.03.0442

Bibliografia:
1. Rózga J i wsp. Co nowego w leczeniu wątrobowozastępczym? Hepatologia 2014; 14: 139-148.
2. Guzek J. Patofizjologia człowieka w zarysie. Wydawnictwo Lekarskie PZWL. Warszawa 2005: 655-656.
3. Damjanov I. Choroby wątroby i dróg żółciowych. W: Damjanov I. Patofizjologia. 2010; 273-278.
4. Kowalewska D. Magia i czary przed oświeceniem. Tradycje antyczne i staropolskie. w Magia i astrologia w literaturze polskiego oświecenia. Wydawnictwo UMK 2009: 31.
5. Chen T et al. The myth of Prometheus and the liver. Journal of the Royal Society of Medicine 1994; 87(10): 754-755.
6. Simon K. Diagnostyka chorób wątroby. Termedia Wydawnictwa Medyczne, Poznań 2012: 9.